Een onverlaat van een andere orde

Uit het archief: dinsdag 13 december 2011.

Bloed aan de gouden schoen. Dagenlang stond de voetbalwereld in België op zijn kop. De jonge en onbevangen Axel Witsel van 12 januari 1989, werd al enige jaren een grote voetbaltoekomst voorspeld. Hij had het in 2008 al de gouden schoen in ontvangst mogen nemen: een prijs voor de beste voetballer in de Belgische eerste klasse. Zelfs een van zijn droomclubs, het grote Manchester United, zou interesse hebben in zijn voetbalkwaliteiten. Het was echter Axel Witsel zelf die in een fractie van een seconde, al zijn verdere voetbalperspectieven deed verbleken. Op 30 augustus 2009 werd het de middenvelder van Standard Luik, die zijn roots heeft in Martinique, even allemaal teveel. De laatste jaren was de concurrentiestrijd tussen het ambitieuze Standard Luik en de Belgische voetbalreus RSCA Anderlecht al tot een kookpunt gekomen. De onderlinge wedstrijden werden steeds onvriendelijker, de belangen werden groter, en er ontstonden gevoelens van onrecht bij beide clubs door enkele controversiële gebeurtenissen tijdens die duels.

Ondertussen kwam ook de Belgische international zelf onder druk te staan. Ondanks zijn jeugdige leeftijd werd er meer en meer van hem verwacht. Hij moest nog beslissender zijn, nog dominanter en er moest vooral nog meer van Anderlecht gewonnen worden. Op die bewuste 30 augustus 2009 barstte de vulkaan Witsel, die zo dusdanig onder druk stond, uit. Met een drieste overtreding met het been gestrekt vooruit trapte hij doelbewust het been van tegenstander Marcin Wasilewski in twee stukken. Hij zakte er als het ware doorheen. Het onderste stuk van het been van Wasilewski bungelde los boven de grond, met de kous er nog omheen. Het was een soort live-amputatie die Charles Groenhuijsen nooit in een medische televisieprogramma zou willen presenteren. Dat de verdoving ontbrak was duidelijk van het gezicht van slachtoffer Wasilewski af te lezen. Iedereen die het zag was direct volledig ontdaan door de horrorblessure. Eén persoon leek echter het minst geschrokken, en dat was dader Axel Witsel zelf. Hij nam de rode kaart van scheidsrechters Nzolo in ontvangst en verliet met rustige stappen het speelveld, waar de verzorgers op dat moment alle zeilen moesten bijzetten om rechtsback Wasilewski te kalmeren en af te voeren.

Later bleek dat de speler van Anderlecht een dubbele beenbreuk had opgelopen, plus nog wat letsel aan verschillende bandjes in zijn enkel. Of Wasilewski ooit nog op een voetbalveld zou staan was zeer de vraag, maar wel was zeker dat zijn herstel in ieder geval zeer lange tijd zou gaan duren. Anderlecht trainer Ariël Jacobs (overigens niet vernoemd naar de kleine zeemeermin) sprak meteen na afloop van de historische gebeurtenis harde taal. Natuurlijk was hij geschrokken, maar bovenal was hij woedend. Overmand door emoties liet hij weten dat dit moment wel eens ervoor zou kunnen zorgen, dat hij als gelouterde trainer per direct zou stoppen met zijn voetbal- en trainerswerkzaamheden. In de dagen na het incident bleef hij die overweging nog enkele malen spuien in de sportpers, wellicht mede om de Koninklijke Belgische Voetbal Bond te bewegen tot een torenhoge schorsing voor ‘crimineel’ Axel Witsel.

Tussen alle commentaren door bleef echter een vraag onbeantwoord: Waarom wilde Axel Witsel zich op zo’n duivelse manier ‘botvieren’ op het been van de Anderlecht-verdediger? En waarom leek het zo weinig met hem te doen? Naar het antwoord op die vraag blijft het tot op de dag van vandaag gissen. We weten weliswaar dat Witsel dus in een spannende tijd in zijn carrière bevond, en dat hij onder druk stond. Het is ook geen geheim dat de benadeelde Wasilewski ook niet bepaald een speler is van een onbesmet blazoen. Hij is een grote provocateur in het veld, kan ontzettend goed zijn tegenspelers irriteren, en hij is bovendien spijkerhard in de individuele duels. Maar was dat de een reden voor Witsel om hem zo genadeloos en bewust invalide te schoppen? Waarschijnlijk niet; het was een combinatie van factoren, die tevens verband hadden met zijn persoonlijke situatie als voetballer op dat moment. In dagen na het voorval trachtte Witsel nog wel zijn medeleven te betuigen richting Wasilewski. In eerste instantie tevergeefs, omdat de Anderlecht-speler even niet zat te wachten op het bosje bloemen van zijn zogezegd ‘sportieve’ tegenstrever. Later zou er alsnog contact zijn geweest tussen de twee heren, maar veel details zijn daar nooit echt over naar buiten gekomen. Sowieso was Witsel niet heel happig op het geven van tekst en uitleg rondom zijn dwaze actie. Dit zou gezien kunnen worden in het kader van ‘stilzitten als je geschoren wordt’. En dat deed Witsel dan ook. Hij liet het over zich heen komen dat hij de twijfelachtige eer had om door ‘Het Laatste Nieuws’ te worden uitgeroepen tot meest verwerpelijke persoon van het jaar. Ook een schorsing van tien competitiewedstrijden liet hij zich ten deel vallen, die uiteindelijk trouwens werd gereduceerd tot acht wedstrijden.

Toen zich in de zomer van 2011 de kans voordeed om bij Benfica in Portugal te gaan spelen, greep hij die met beide handen aan. Voor acht miljoen euro maakte hij de overstap van Luik naar Lissabon. Een toptransfer naar Manchester United of Real Madrid is het dus niet geworden. Zij zullen ook de schaduwkant op die bewuste zomeravond gezien hebben, en daar kunnen ze bijzonder weinig mee bij een topclub die een gigantisch imago en commerciële belangen vertegenwoordigt. Niet alleen dit gegeven zal deze voetbalgiganten hebben doen afzien in de aankoop van de zo begaafde middenvelder. Ook het feit dat zijn kompanen Defour en Fellaini op het Luikse middenvelder zich voetballend ook goed manifesteerden, zorgde voor scepsis over de individuele waarde van Witsel. Dat de rossige en licht getinte jongeman kan voetballen staat buiten kijf, maar hij was niet in zijn eentje de man achter het voetbalsucces van Standard Luik. Witsel bleek niet de enige cruciale pilaar te zijn in dit Luikse voetbalfundament, maar hij maakte deel uit van een heuse drietand, waarin dus ook Defour en Fellaini doorslaggevende rollen speelden. Dit gegeven, samen met zijn doodschop aan Wasilewski, kost hem dus vooralsnog zijn absolute droomtransfer. Wonder boven wonder maakte Marcin Wasilewski na maanden van revalidatie wel weer zijn rentree op het voetbalveld. Met de transfer van Witsel en de rentree van Wasilewski is de dag dat er bloed aan de gouden schoen kwam, nog slechts een herinnering.

De wereld draait namelijk gewoon door. Matthijs van Nieuwerk zegt dat bijvoorbeeld iedere dag tegen zijn trouwe kijkers. En met die uitspraak heeft hij elke keer weer gelijk. Want de wereld draait onverminderd door, en dat blijkt vandaag wel weer. Waar in 2009 de Belgische (voetbal-) wereld even stil stond door het incident met Witsel, daar wordt het land vandaag getroffen door een incident van nog een veel grotere omvang. Opnieuw is Luik erbij betrokken, maar dit keer gaat het niet om voetballeed. Even na half een in de middag stormde er een man het Paleis van Justitie uit en hij gooide enkele zware granaten richting een bushalte waar op dat moment een grote groep mensen stond. Daarna liep hij de Place-Saint Lambert op, waar hij met een automatisch geweer op de mensen schoot die op dat moment kerstinkopen deden tijdens de kerstmarkt op dit plein. Bij deze gruwelijke aanslag vielen uiteindelijk vijf doden en raakten liefst 123 mensen gewond. De 33-jarige dader Nordine Amrani pleegde na zijn daad zelfmoord. Aan deze onverlaat kan dus nooit meer gevraagd worden wat hem in godsnaam bezielde om een dergelijke aanslag te plegen. Net als bij de drieste actie van Axel Witsel blijft het ook hier dus gissen naar de achterliggende gedachten. Het zal ook in dit geval wel weer een samenloop van omstandigheden zijn.

Dit wordt de televisiekijker althans verteld door al die specialisten die over dit incident weer hun zegje mogen doen. Journalist Simon Zwartkruis omschreef dat al eerder als de tweede fase van een nieuwshype: de periode waarin psychologen, biologen, paragnosten, hoogleraren en wichelroedelopers er met de haren worden bijgesleept, om vanuit hun leunstoel de gang van zaken te duiden. Meestal vliegen dan ook de termen als maatschappelijke druk, moeilijke jeugd en etnische minderheid je om de oren. Al is dat natuurlijk nog altijd een zegen in vergelijking met die mensen waarbij vanmiddag de kogels om de oren vlogen. Wie op het verkeerde moment op de verkeerde plaats is, kan in een klap van alle mooie dromen en goede bedoelingen worden beroofd. Het lijkt wel alsof de samenleving steeds meer rekening moet gaan houden met onberekenbare gekken, die tot grote drama’s kunnen leiden. Eerst het onvoorstelbare leed in Noorwegen na de weerzinwekkende schietpartij van Adres Breivik, en nu een kerstmarkt waar de kerstgedachte vandaag ver te zoeken was. Het probleem is echter dat onberekenbare gekken helaas vaak echt onberekenbaar zijn. Wat doe je ertegen?

Terugkijkend naar de bloeddorstige overtreding van Witsel op Wasilewski, dan zou je kunnen concluderen dat alleen de mensen die heel dicht bij Witsel stonden, de charge misschien voelden aankomen. De trainer zal misschien gemerkt hebben dat de middenvelder niet echt lekker in zijn vel zat. Medespelers zullen gezien hebben dat Witsel de strijd tegen Anderlecht zeer hoog opnam. Wellicht dat zij de jonge strateeg tegen zichzelf in bescherming hadden kunnen nemen. Maar sportief gezien is dat natuurlijk een zeer ingrijpende maatregel. En datzelfde geldt deels voor zo’n onverlaat die vandaag de aanslag op de kerstmarkt van Luik pleegde. In een wereld die zo hard door draait, hebben mensen vaak geen aandacht en tijd voor een medespeler of medemens die het spoor bijster is. Een verkeerde inschatting wordt bovendien sportief of maatschappelijk gezien niet in dank afgenomen. Tot slot zijn dergelijke tragische gebeurtenissen af en toe domweg niet te voorkomen. Als Witsel pas tijdens de wedstrijd zijn wraakplannen richting Marcin Wasilewski kracht bij zet, dan valt hij haast niet meer te stoppen. Datzelfde geldt voor de doorgedraaide gek die vandaag misschien vanuit een impuls van woede deze aanslag pleegde. Helaas ging het hier dus over een onverlaat van een heel andere orde. Met de aanslag van Witsel op het been van Wasilewski zorgde hij ‘slechts’ voor een dubbele beenbreuk. De aanslag op de kerstmarkt van Luik beroofde vijf mensen van het leven. Het meeste wrange is nog, dat zowel ‘het bloed aan de gouden schoen’ als het drama in Luik allebei moeilijk te verwijden waren. Het is soms maar nét hoe het balletje rolt.

Erwin Meeks