Het oude marmer van Milan

Uit het archief: februari 2012.

Van de legendarische Paolo Maldini wordt op woensdag 15 februari 2012 duidelijk dat hij als assistent-trainer aan de slag gaat bij het Franse Paris Saint Germain. Tevens is het op deze dag exact twee jaar geleden dat Alessandro Nesta zijn afscheid aankondigde bij het Italiaanse nationale team, waardoor hij destijds vroegtijdig zijn WK-droom van 2010 doorkruiste. De namen van Maldini en Nesta zullen voor altijd onlosmakelijk aan elkaar verbonden zijn, door hun gesmeerde jarenlange samenwerking in de verdediging van AC Milan. Een verhaal over een verdedigingslinie die liet zien dat verdedigen in eenvoud soms mooier kan zijn dan aanvallen met technisch vernuft:

Het is halverwege februari 2010 als verdediger Alessandro Nesta van AC Milan dusdanig wordt geplaagd door aanhoudend blessureleed, dat hij ervoor kiest zich alleen nog maar te willen concentreren op zijn club. Aan zijn tijd bij het nationale elftal van Italië komt daardoor een abrupt einde, en toenmalig bondscoach Marcello Lippi steunt hem in dat besluit. Ik onderga het nieuws tijdens die koude winterdag gelaten, en vind zijn afscheid van het azuurblauwe Italiaanse shirt tegelijkertijd erg jammer. Nesta is immers een klassieke Italiaanse verdediger die een meester is in het verdedigen op basis van inzicht. Nesta voelt dankzij zijn ervaring en kwaliteiten precies aan waar hij op welk moment moet staan om een bal te onderscheppen. Ook is Nesta altijd sterk in de duels, zowel over de grond als in de lucht. De verdediger heeft naarmate hij ouder werd aan snelheid ingeboet, maar met zijn routine maakt hij dat meer dan goed. Nesta was een belangrijke schakel in een van de beste verdedigingslinies die ik ooit heb zien spelen. Doelman Dida, rechtsback Cafú, rechter centrale verdediger Jaap Stam, linker centrale verdediger Alessandro Nesta en linksback Paolo Maldini vormden samen ‘Het marmer van Milan’ in de verdediging. Van 2004 tot en met 2006 speelde AC Milan steevast met deze ijzersterke verdedigingsformatie, en het was prachtig om te zien. Dit vijftal liet zien dat ook verdedigen tot ware kunst kan worden verheven.

In het jaar 2003 won AC Milan voor de zoveelste keer de Champions League. Op dat moment waren Maldini, Inzaghi, Gatusso, Pirlo en Costacurta de bekende namen bij Milan. Vanaf 2003 werd er een zeer hechte selectie gevormd. Milan beschikte in deze jaren over het dodelijkste aanvalsduo van Europa: Fillipo Inzaghi en Andrei Shevchenko. Als een verdediger naar Inzaghi keek, dan scoorde Shevchenko. Als hij naar Shevchenko keek, dan scoorde Inzaghi. Toen later ook nog het Braziliaanse wonderkind Kaká achter hen kwam te spelen, leek er voor de toekomstige tegenstanders geen houden meer aan. Shevchenko werd echter al snel verkocht aan Chelsea en dus moest Inzaghi alleen voor de goals gaan zorgen. En dat deed hij ook. Dankzij twee goals van Inzaghi won AC Milan in 2007 de Champions League.

Bron: Total ProSports

Ondertussen werd er gekneed aan een ongekende verdedigingsweelde. De puzzelstukjes vielen precies in elkaar en dat zorgde voor misschien wel de beste verdediging ooit gezien. Cafú  was snel en dynamisch als rechtsback en stoof vaak mee op naar voren. Tegelijkertijd was hij er een meester in om zijn verdedigende taken bijna foutloos uit te voeren. Links naast Cafú stond onze eigen Jaap Stam. De kale verdediger uit Kampen behoeft voor veel Nederlandse voetbalfans geen nadere introductie. Hij was meedogenloos, maar fair. Hij won veel duels op basis van zijn voetballende kwaliteiten. Hoewel het lijkt dat Stam vooral door zijn hardheid een topverdediger was, hoefde hij zijn brute kracht slechts sporadisch te gebruiken. Meestal onderschepte hij een aanval door een van zijn exact getimede tackles.

En dat is een kwaliteit die in het huidige voetbal steeds meer lijkt te verdwijnen. Vooral Engelse topclubs zoeken enkel nog verdedigers van twee bij twee meter. Omdat het voetbal steeds fysieker lijkt te worden, hebben clubs liever een eikenboom van een kerel in de verdediging staan dan een bonsaiboompje. Daarom is het juist zo opvallend dat Stam als voetballer vooral op zijn verdedigende kwaliteiten teerde en niet zo zeer op zijn fysieke kracht. Stam leek qua uiterlijk en postuur sprekend op een verdediger die gewoon elke tegenstander doormidden schopt, maar onder meer bij AC Milan werd duidelijk dat hij écht kon verdedigen, los van zijn imponerende lichaamsbouw.

Linksback in de gouden defensie, aan de zijde van de eerder genoemde Nesta, was Paolo Maldini. Mister AC Milan Maldini voor altijd verbonden met de club uit Milaan. Maldini speelde vanaf 1984 tot en met 2009 onophoudelijk in het eerste elftal van AC Milan. En dat kan echt niemand hem nazeggen. Een van de vele typeringen die Maldini kreeg toebedeeld luidde: ‘de enige engel die ooit kon tackelen’. De naam ‘engel’ dankt Maldini aan zijn engelengezicht waarmee hij ook het hart van vele vrouwelijke voetbalfans in vuur en vlam zette. Als speler was hij net zo geliefd, zo niet geliefder. Het spreekt boekdelen dat Maldini in zijn laatste seizoen bij AC Milan op 39-jarige leeftijd wedstrijd nog 28 wedstrijden in de competitie speelde. Maldini won in Milaan onder meer vijfmaal de Champions League, zeven  landskampioenschappen en drie keer de wereldbeker voor clubteams.

Dat in die jaren bij AC Milan ook nog de Braziliaan Dida op doel stond, zorgde voor een nagenoeg niet te passeren verdediging. Dida was een van de steunpilaren van het Brazilië dat in 2002 wereldkampioen werd. Dida werd mede dankzij zijn ijzersterke optreden tijdens dit toernooi verkozen tot beste doelman ter wereld, maar tijdens zijn laatste jaren verloor Dida veel van zijn glans. Nog steeds pakte hij soms onmogelijke ballen, maar tegelijkertijd faalde hij vaker bij het doorsnee keeperswerk. Tegenwoordig keept hij nog op huurbasis bij Corinthians, maar dat zal waarschijnlijk zijn laatste seizoen worden. Net als voor Dida lijkt de nog steeds zeer blessuregevoelige Nesta ook aan een van zijn laatste seizoenen in clubverband bezig. Evenals voor Maldini gloort er voor deze heren een loopbaan bij andere functies binnen het voetbal. In tijden waarin zelfs een clubicoon als Maldini zich voegt tussen oud-collega’s Carlo Ancelotti en Leonardo bij het Franse PSG, is het slechts een kwestie van tijd dat de andere onverstoorbare stenen uit de eens zo succesvolle Milan-verdediging het fundament gaan vormen voor andere clubs, waar verdedigen nog altijd gewoon verdedigen is.

Erwin Meeks