Bert van Marwijk heeft geen brieven nodig

Uit het archief: juni 2012.

Bert van Marwijk is niet langer de bondscoach van het Nederlands elftal. Het laatste schoolreisje met Oranje is hem fataal geworden, en dat betreur ik. Er is hier immers zeker geen sprake van een overspannen leerkracht, verre van zelfs, maar juist van een realistische coach. De trainer uit Deventer is een uitstekende bondscoach geweest, en volgens de statistieken zelfs de beste bondscoach uit de vaderlandse voetbalhistorie.

Desondanks valt heel Nederland over hem heen als buiten zijn schuld om het EK een fiasco wordt. Aan tafel bij Voetbal International beweert Aad de Mos dat Van Marwijk wel wat te verwijten valt, omdat hij al in een eerder stadium vernieuwingen had moeten doorvoeren. Ik begrijp dat bij dit televisieprogramma Aad de Mos als gast serieus wordt genomen, als je het in de voorgaande uitzendingen met bekende Nederlanders zoals Jan Smit, Gerard Joling, Carlo Boszhard en John van den Heuvel hebt moeten doen. Maar toch begon ook de gerenommeerde voetbaltrainer De Mos wartaal uit te slaan. Hoezo, eerder dingen veranderen?

Ieder ander had er voorafgaand aan het EK namelijk ook voor gekozen om topscorers zoals Robin van Persie en Klaas-Jan Huntelaar mee te nemen. En ook Wesley Sneijder, Rafael van der Vaart en Arjen Robben waren in de ogen van de publieke opinie ‘zekerheidjes’. Verder hebben we met heel Nederland maanden lang gehoopt op een tijdig fitte Ibrahim Afellay voor het toernooi in Polen en Oekraïne. En dat De Mos nu tevens meent dat men met een ander systeem had moeten spelen, is een conclusie die achteraf gemakkelijk is.

Bron: NRC.nl

Terwijl in de aanloop naar het EK voor een tropisch regenwoud aan papier is volgeschreven over het probleem op de linksbackpositie, is er van Heerlen tot Schiermonnikoog geen mens geweest die vond dat het systeem op de schop moest. Dus dat ook Van Marwijk na een uiterst succesvolle kwalificatiereeks thuis op de bank niet tegen zijn vrouw gezegd heeft: “Goh Marian, ik ga het helemaal anders doen, ik ga met een 4-3-3-systeem spelen”, is niet meer dan logisch. De in Meerssen woonachtige bondscoach hield vast aan zijn vertrouwde werkwijze, en liet zich niet van de wijs brengen door de laatste serie moeizame oefeninterlands.

Dat bij aankomst in het luxueuze Sheraton Kraków Hotel bleek, dat een herhaling van het huzarenstukje van het WK 2010 er geen moment inzat, kwam net zo goed bij Van Marwijk koud op het dak vallen. Toen Oranje in Zuid-Afrika langzaam maar zeker richting de finale klom, werd na iedere genomen horde zwijmelend gesproken over ‘het hogere doel’; wereldkampioen worden. Op het EK 2012 hadden de heren topvoetballers ook een hoger doel, maar dan vrijwel allemaal op persoonlijk gebied. Ze zweefden, met hun koptelefoon op, richting hun hogere doel, maar stonden daardoor dus niet meer met beide benen op de grond.

In principe werd Van Marwijk voor problemen gesteld die op dat moment onoplosbaar waren, maar toch zijn er dan achteraf zestien miljoen mensen die het beter weten. Ongetwijfeld zal hij bij zichzelf gedacht hebben dat hij beter Bas Dost in plaats van Huntelaar, en beter Jeffrey Bruma in plaats van John Heitinga had kunnen selecteren, maar het kwaad was toen al geschied. En dat die zestien miljoen mensen na een publiekelijke afgang op het EK beginnen te klagen, is hun goed recht. Maar het is tevens een reden geweest waarom Van Marwijk er geen trek in had om nogmaals aan een nieuwe cyclus bij Oranje te beginnen.

Al die meningen, opmerkingen, kritieken en adviezen kwamen hem na vier succesvolle jaren en één belabberd EK de strot uit. En daar werd hij ook in betere tijden al mee geconfronteerd. Voorafgaand aan het EK verscheen het boek ‘Brieven aan Bert’, waarmee Uitgeverij Tirion halsoverkop op de Oranje-koorts wilde meeliften. Het boek bevatte twaalf adviserende brieven aan Van Marwijk, waar de eigenzinnige trainer juist zo’n hekel aan heeft, geschreven door bekende Nederlanders zoals Edwin Evers, Ireen Wüst en Frits Barend. Dus wéér die bekende Nederlanders die met hun goedbedoelde achterkamer-adviezen wilden scoren.

Van Marwijk houdt daar niet van, maar dat wil niet zeggen dat hij de mening van de media niet respecteert. ‘Houd je bij de feiten’, is de boodschap die de bondscoach het liefst door iedereen opgevolgd had zien worden. Vlak voor het EK maakte hij dat nog eens duidelijk toen hij mocht aanschuiven aan tafel bij Voetbal International. Analist René van der Gijp vertelde over zijn werkwijze: “Ik zeg, wat ik zie.” Van Marwijk haakte hier direct op in door te melden dat hij het heel prettig zou vinden als alle criticasters zich hieraan zouden houden.

Na het EK-debacle zal Van Marwijk geen trek meer hebben gehad in een nieuwe cyclus van die overbodige meningen, theorieën en discussies, over de ongetwijfeld gevoelige keuzes die in de nabije toekomst hadden moeten volgen. Dat hij desondanks telkens openstond voor de journalistieke kant van zijn bondscoachschap, heb ik ook zelf mogen ervaren. Bert van Marwijk was een van de eersten die mijn debuutroman over mijn reis naar het WK 2010 in Zuid-Afrika in ontvangst nam: een boek waarin ik had opgeschreven wat ik had gezien.

In dat boek heb ik geschreven dat ik blij was met Van Marwijk als bondscoach. Ik zeg immers wat ik zie, en ik zag een topcoach aan het werk. Een coach die geen brieven van Edwin Evers nodigt heeft. Bert, ik wens je een mooi vervolg van je loopbaan als voetbaltrainer toe!

Erwin Meeks