Meer dan voetbal, meer dan een staking

Uit het archief: maart 2012.

Daar zat hij dan. Michael van Praag, voorzitter van de KNVB, was aangeschoven aan tafel bij het voetbalpraatprogramma Studio Voetbal op de zondagavond van de NOS. Bij voorkeur bekijk ik het programma met presentator Jack van Gelder pas in de herhaling op maandagmiddag, omdat het dan gemakkelijker is om wakker te blijven bij het discussieprogramma dat veel doet denken aan een kabbelend bergbeekje. Om van Studio Voetbal een discussieprogramma te maken ontbreekt vaak een essentieel onderdeel: de discussie. Toch bleef ik zondagavond 4 maart 2012 nog even kijken naar Studio Voetbal, terwijl ik normaal gesproken voor de wedstrijd tussen Real Madrid en Espanyol op Sport 1, of voor Match of the Day op BBC 2 zou hebben gekozen.

Maar Michael van Praag had iets te vertellen wat me aansprak. Hoewel de bondsvoorzitter wellicht ook met frisse tegenzin naar Hilversum was gereden, kwam hetgeen waarover hij wilde vertellen recht uit zijn voetbalhart. Van Praag gaf me een argument waarmee ik voorlopig de critici van repliek kan dienen, die stellen dat voetbal slechts een dom spel is waarbij 22 mensen achter een balletje aanhollen. Van Praag maakte immers reclame voor de stichting Meer Dan Voetbal: een stichting die voetbalclubs steeds meer laat participeren in de maatschappij. Voetbalclubs staan meestal tussen het volk en vertegenwoordigen het volk, en in die hoedanigheid kunnen zij een bijdrage leveren aan belangrijke zaken als onderwijs, welzijn, gezondheid, veiligheid en een samenleving zonder grenzen in de onderlinge communicatie. Voetbalorganisaties op alle niveaus kunnen meer betekenen en bereiken dan alleen klinkende resultaten op het voetbalveld. Vandaar de naam: Meer Dan Voetbal.

Al eerder op de dag was ik in aanraking gekomen met dit bewonderenswaardige en snel groeiende initiatief. Ik sprak namelijk terloops met iemand die tevens heel druk is met het creëren van een wisselwerking tussen het voetbal en de samenleving. Hij vertelde me enthousiast over een kleinschalig project in het Gelredome in Arnhem, waar kinderen met een leerachterstand of een leerstoornis spelenderwijs zich kunnen ontwikkelen. Het ging om kinderen voor wie leren in een klaslokaal niet vanzelfsprekend is, en die toch kennis op kunnen doen door bijvoorbeeld in het stadion van Vitesse het strafschopgebied op te meten, en hier berekeningen mee te maken. Voor de humoristen onder u: het gaat hier dus over een komische tegenstelling tussen out-of-the-box denken en into-the-box denken. De leerachterstand van de kinderen wordt verkleind door ze uit de normale leersituatie te halen en ze het strafschopgebied (The box) van hun favoriete voetbalclub te laten opmeten.

Het is allemaal goed en wel, dat voetbalclubs zich steeds meer betrokken voelen bij wat zich rondom de voetbalclub afspeelt en de kinderen dit soort uitdagingen bieden. Maar is het onderwijs daar zelf niet voor bedoeld? Wij hebben toch passend onderwijs in Nederland voor leerlingen die extra hulp en begeleiding nodig hebben? Nou nee, dat hadden we wel, maar minister Marja van Bijsterveldt heeft de geldkraan dichtgedraaid. Er moet maar liefst 300 miljoen euro bezuinigd worden op passend onderwijs. Binnen de scholen voor speciaal onderwijs zal niet alleen gesproken zijn over Van Bijsterveldt, maar ook over verbijstering. Want wat komt er van al die leerlingen terecht die extra steun behoeven, als er 300 miljoen bezuinigd moet worden op dit speciaal onderwijs en de ambulante begeleiding voor zorgleerlingen op ‘gewone scholen’? De minister, afgestudeerd als verpleegster maar nu wonder boven wonder de beleidsbepaler van het onderwijs in Nederland, heeft een rigoureuze keuze gemaakt. Dat er in deze economisch barre tijden bezuinigd dient te worden is duidelijk, maar 300 miljoen? Dat is de hele voorhoede van Manchester City mensen!

Het was hoog tijd voor de gedupeerde leraren om te laten zien dat deze bezuiniging niet door de beugel kan. Of Ajax het gedaan heeft in het kader van de stichting Meer Dan Voetbal betwijfel ik, maar op dinsdag 6 maart 2012 stonden de poorten van de Amsterdam ArenA open. Niet voor uitzinnige voetbalsupporters, maar voor verbeten leraren en schoolbegeleiders die hun eigen wedstrijdje kwamen spelen. De massale lerarenstaking in het stadion moet de teloorgang in het onderwijs een halt toeroepen. Nederland streeft naar een kenniseconomie, maar dat streven is zinloos als kinderen met ‘opstartproblemen’ niet de hulp krijgen waarmee zij het maximale uit hun capaciteiten kunnen halen. Alleen op die manier kunnen zij uiteindelijk zowel zichzelf als hun begeleiders verbazen; oftewel: verbijsterveldten.

Dat voetbalorganisaties zich middels de stichting Meer Dan Voetbal inzetten voor de wereld om hen heen, is een prachtig initiatief. Desondanks moet het niet zo zijn dat Vitesse aan kinderen een speelse rekenles geeft, terwijl op het passend onderwijs voor een kapitaal wordt bezuinigd. Voetbalclubs kunnen slechts iets extra’s toevoegen aan de samenleving, waardoor ze wat meer zijn dan voetbal alleen. Maar het begint bij het onderwijs zelf, en daarom was de recente staking ook meer dan een staking alleen. Het gaat over de toekomst van het onderwijs in Nederland, en ook minister Bijsterveldt heeft nu ervaren dat dit onderwerp een voetbalstadion vol stakende en actievoerende onderwijzers op de been kan brengen. Als gediplomeerd verpleegster kwam er bij de minister van onderwijs nog wel beteuterd een zinnetje uit: “Natuurlijk maak ik me zorgen over de situatie”. Maar mevrouw Van Bijsterveldt, juist u als verpleegster zou moeten weten: zorgen moet u zich niet maken, zorgen moet u doen. Geef terug die 300 miljoen!

Erwin Meeks