Sir Alex Ferguson, die naam zegt genoeg

Op woensdagochtend 8 mei 2013 was de hele spelersgroep van Manchester United reeds ingeseind. Groot nieuws was op komst. Nee, een normale dag zou het zeker niet worden. Nou gebeurt er altijd wel iets bij de topclub uit Manchester, die al decennia tot de beste, rijkste, grootste en invloedrijkste voetbalbolwerken ter wereld behoort. Maar het algemene vermoeden dat het nieuws over de toekomst van manager Sir Alex Ferguson (71) zou gaan, maakte de complete voetbalwereld en mondiale pers nerveus.

Met een nieuwe Engelse landstitel op zak, zijn de laatste loodjes van het huidige voetbalseizoen voor United nog slechts een formaliteit. De revanche op de ‘Noisy Neighbours’ van aartsrivaal Manchester City is een feit, nadat die club in 2012 de nek-aan-nekrace met de grote broer in haar voordeel had beslecht. Voor het eerst sinds 1968 kleurde Manchester toen blauw in plaats van rood, met dank aan de sjeiks uit het Midden-Oosten, die in een paar jaar tijd met honderden miljoenen euro’s smeten. Maar een paar weken geleden toonde Manchester United aan dat geldsmijterij geen blijvende garantie is op succes. Met een formidabele hattrick van Robin van Persie tegen Aston Villa greep United weer de macht.

Sir Alex Ferguson

Sir Alex Ferguson. Bron: The Guardian.

Nadat de bloedfanatieke Ferguson er opnieuw in geslaagd is om de buren een paar wijze lessen te leren – namelijk: hoogmoed komt voor de val, een voetbalvisie is meer waard dan een zak met geld én clubliefde kun je niet kopen – bleek op die zorgeloze lentedag in mei de algehele nervositeit niet ongegrond. De eerste speculaties over dat de legendarische manager nog verder naar de achtergrond zou treden in verband met zijn heupklachten, waren niet half zo spectaculair als het werkelijk nieuws. Sir Alex Ferguson stopt er helemaal mee, voor eens en voor altijd. Na bijna 27 jaar en evenveel hoofdprijzen is het mooi geweest.

Wie zowel de voetbaltrainer als het mens Ferguson in één woord wil typeren, kan daarvoor het beste de term ‘continuïteit’ gebruiken. De Schotse succescoach bleef trouw aan zijn club, trouw aan zijn visie en trouw aan zijn mensen. Het is te hopen dat Fergie voor zijn traditionele kauwgomkauwen tijdens wedstrijden wel steeds een nieuw stukje smaakvolle rubber heeft uitgekozen, maar hem kennende zal dat wel telkens van het hetzelfde soort en merk zijn geweest. Ondanks dat Ferguson graag vasthield aan zijn vaste methoden en vaste mensen, ging de soms nukkige en compromisloze voetbalvader conflicten nooit uit de weg.

Hoewel er haast niet aan te twijfelen valt dat Ferguson het deed in het belang van de club, liet een conflict met superspits Ruud van Nistelrooy veel stof opwaaien. In februari 2006 vertikte de soms ondoorgrondelijke Ferguson het om zijn Nederlandse sterspeler en topscoorder te laten invallen in de finale om de Carling Cup. Hij toonde daarmee aan allerminst een aimabele oude baas te zijn, én hij liet Van Nistelrooy merken dat niemand bij Manchester United onomstreden is, met uitzondering van de allesbeheersende Ferguson zelf uiteraard. De gekrenkte Van Nistelrooy probeerde nadien nog wel zijn draai terug te vinden, maar vertrok uiteindelijk naar Real Madrid zonder dat de koude oorlog uitgepraat werd.

Ruud+van+Nistelrooy

Ruud van Nistelrooy. Bron: The Mirror.

Volledig onbegrijpelijk was de gedachtegang van de voor zijn voetbalverdiensten geridderde Ferguson niet geweest. Met de excentrieke Fransman Louis Saha had hij een ongepolijst supertalent op de bank zitten, terwijl ook de ontwikkeling van Wayne Rooney en Cristiano Ronaldo voor steeds meer verschillende smaken zorgde. Van The Man nog langer als onomstreden aanvalsleider beschouwen, was daarom wat veel gevraagd. Bijna vijf jaar na dato pakte Voetbal Magazine groot uit met het nieuws dat Van Nistelrooy op aandringen van zijn vrouw de telefoon had gepakt, en excuses had gemaakt aan zijn voormalige trainer.

Tijdens het memorabele telefoongesprek werd de ruzie bijgelegd, en bleek Ferguson weer het vaderlijke voetbaldier dat niet boos kan blijven. Terugkijkend op andere conflicten zoals met de Nederlandse verdediger Jaap Stam en clubicoon Roy Keane, was er voor de Schot tevens ruimte voor bezinning. Het geforceerde vertrek van Stam naar Lazio Roma als gevolg van de onbegrepen kritiek in zijn biografie ‘Jaap Stam, Hard tegen Hard’, noemde Ferguson achteraf een van zijn grootste fouten uit zijn carrière. Het zou tot de doorbraak van topverdediger Rio Ferdinand duren, voordat de defensieve leemte goed kon worden opgevuld. Ondanks dit soort kuren, hielden iconen zoals Phil Neville, Paul Scholes en Ryan Giggs het hun hele voetballeven uit met Sir Alex Ferguson, die op 8 mei dus zijn afscheid aankondigde.

David Moyes

David Moyes. Bron: The Times.

Als opvolger staat David Moyes klaar: tevens een Schot, en net zo koersvast en honkvast als zijn illustere voorganger. Elf jaar is Moyes hoofdtrainer bij Everton geweest, waar hij langdurig vasthield aan trouwe spelers zoals Mikel Arteta, Steven Pienaar en Leon Osman. Hij liet deze spelers vaak boven zichzelf uitstijgen, in de jacht op Europese erkenning en op de aartsrivaal, stadgenoot en grote broer Liverpool. Aan de oevers van rivier de Mersey vocht hij met blauw tegen rood, waar hij straks in Manchester met The Reds van United de strijd zal aangaan met het blauw van Manchester City.

Zijn zeer verdienstelijke trainerscarrière ten spijt, zal Moyes nog een gigantische weg moeten afleggen voordat hij ook maar in de buurt komt van de status van Ferguson. Zijn voorganger gaf de manager-rol in Engeland een geheel nieuwe dimensie, door de trainingsarbeid aan zijn veldtrainers over te laten, waaronder de Nederlander René Meulensteen, en door zelf vanaf een afstand leiding te geven. Moyes zal daarentegen zelf nauw betrokken zijn bij de dagelijkse beslommeringen. Dat verschil moet er zijn. Sir Alex Ferguson, die naam zegt genoeg; die is van een andere (ridder-) orde.

Door: Erwin Meeks