De vijf meesterzetten van ‘verantwoord’ Anzhi

FC Anzhi Makhachkala werd begin 2011 met veel bombarie geïntroduceerd als nieuwe potentiële topclub met ongekende mogelijkheden. De schatrijke Suleyman Kerimov uit Dagestan kocht Anzhi voor vele miljoenen, inclusief veel goede voornemens, en wist in de Russische vrieskou zelfs de wereldwijd gerespecteerde Guus Hiddink warm te maken voor zijn project. Anzhi lijkt vandaag de dag echter haar ondergang nabij. De mooie verhalen en bewonderenswaardige initiatieven ten spijt, werd met een paar meesterzetten de sympathie en aandacht van de voetbalwereld gewekt voor een talent- en geldverslindend avontuurtje. De échte voetballiefhebber zal er een misselijk gevoel aan overhouden. VoetLicht Media geeft een korte analyse van de trucjes dan wel meesterzetten, waarmee de kritische voetbalvolgers om de tuin werden geleid:

1. ‘Maatschappelijk verantwoord’ als toverwoord:

Niemand wil in de huidige tijd nog als doodgewoon worden gezien, en al helemaal niet binnen het prestigieuze voetbalcircus. De nieuwe bazen van Anzhi begonnen in januari 2011 dan ook niet te bouwen aan zomaar een club, maar aan een héél bijzondere club. Het toverwoord daarvoor was ‘maatschappelijk verantwoord’. Net zoals FC Barcelona wilde de herboren grootmacht uit Makhachkala zich presenteren als ‘meer dan een club’: een baken van maatschappelijke interactie. Geen enkele reden dus voor wantrouwen, was de onderhuidse boodschap richting journalisten, sponsors, voetbalorganen en lokale betrokkenen. Een belangrijke factor was het aantrekken van de als verstandig en betrouwbaar beschouwde Guus Hiddink. Voorheen liefkozend bestempeld als Guus Geluk, veranderde Hiddink voor de Nederlandse volgers al gauw in een onbegrepen versie van Guus-Goed-Bedoeld. De resultaten van de diverse projecten ten voordele van de samenleving wist Anzhi opvallend goed geheim te houden, op enkele publicaties en ceremoniële plichtplegingen na. 

Guus Hiddink. Bron: HLN.be

2. Herkenbaarheid bij het grote publiek:
Het aansterken op voetbaltechnisch vlak en het vergroten van de naamsbekendheid gingen direct hand in hand. Topvoetballers uit alle windstreken werden op doortastende wijze aangetrokken (lees: dankzij exorbitante vergoedingen). Het was natuurlijk geen toeval dat voetbalfans die spelers op de voet volgden. Samuel Eto’o uit Kameroen verwierf internationale bekendheid als doelpuntenmachine bij FC Barcelona en Internazionale. De binnengehaalde Braziliaan Jucilei da Silva maakt nog steeds warme gevoelens los bij de toegewijde supportersgroeperingen van zijn voormalige club Corinthians, en de creatieve Mbark Boussoufa gaf RSC Anderlecht-supporters een reden om naar het voetbalweekend uit te kijken. Met deze en nog vele andere toptransfers werd de focus van uiteenlopende internationale supportersgroepen dus verlegd naar de nieuwbakken Russische voetbalreus. Anzhi trok deze tactiek trouwens door in de totale breedte van de club. Naast trainer Hiddink, werd op den duur op een bestuurlijke positie voetbalicoon Roberto Carlos aangesteld. Roberto Carlos: voorheen de opstomende linksback aan de zijlijn, werd nu een man in de kantlijn van het Anzhi-project. In de kantlijn, maar wel met weer een golf van internationale media-aandacht als gevolg. 

3. Aandacht voor de jeugd, liefde voor bakstenen:
Zoals gezegd was Anzhi er de afgelopen 2,5 jaar veel aan gelegen om goed over te komen. En aangezien de gemiddelde supporters, trainer en voetbalromanticus een zwak heeft voor jong voetbaltalent uit de eigen kweek, stampte Anzhi in 2012 een jeugdcomplex uit de grond met de meest tot de verbeelding sprekende faciliteiten. De in Nederland bekende sportief directeur Jelle Goes werd aangewezen als hoofd van deze revolutionaire jeugdacademie. In de praktijk bleek het echter vooral te doen om de presentatie naar buiten uit. Wat is het heerlijk om sponsors, partners en journalisten een gelikt jeugdcomplex te kunnen showen. Maar daarin schuilt de paradox: de liefde ging bestuurlijk gezien voornamelijk uit naar de bakstenen, met een beetje aandacht voor de jeugd. Als de liefde echt was uitgegaan naar de jeugd, dan had men de Russische inbreng niet hoeven inkopen in de personen van Yuri Zhirkov en Aleksandr Kokorin.  

4. Opbouwen van ‘Modern History’:
Een volgende factor in het voet aan de grond krijgen in de voetbalwereld, was voor Anzhi het opbouwen van een ‘Modern History’. Ordinair gezegd was het doel om zo snel mogelijk de prijzenkast te vullen, en een soort kunstmatige historie te kweken. En dat doel heiligt alle middelen. Voetbalfans die in de tussentijd verknocht zijn geraakt aan de charmes van Anzhi Makhachkala, konden sinds de komst van eigenaar Kerimov twee keer juichend de straat op: in 2009 werd Anzhi kampioen van Rusland en recent in 2013 legde de miljoenenploeg plichtmatig beslag op de Russische nationale beker.

Samuel Eto’o. Bron: Mirror.co.uk

5. Goede contacten, dubieuze contracten:
Alle begin is moeilijk, maar niet als je de juiste mensen kent in je nieuwe belevingswereld. De Dagestaanse president Magomedsalam Magomedov kwam de nieuwe eigenaar Suleyman Kerimov tegemoet bij een paar opstartproblemen, in ruil voor wat financiële steun. Er staat echter niet veel concreet op papier. Nu Anzhi de laatste dagen plotseling een andere koers gaat varen vanwege een financiële reorganisatie, is het gissen welke cijfers en contracten daaraan ten grondslag liggen. De Russische voetbalexpert James Appell van de BCC kan slechts melden dat Anzhi een officiële begroting heeft van 136 miljoen euro (naar boven afgerond omgerekend vanuit Britse Pond). Maar ‘officieel’ is rondom dit soort aangelegenheden een woord zonder enige waarde. Kortom: goede contacten, maar ondoorzichtige contracten.  

En wat nu?: Een schimmenspel rondom de huidige situatie:
Met een bepaald niet voor Hiddink karakteristieke disciplinaire schorsing op zak, verliet de succestrainer drie weken geleden zijn post. Zogezegd omdat zijn werk erop zat, en omdat Hiddink weer eens graag de zon zag opkomen, in plaats van vliegtuigen in het midden van de nacht zien opstijgen. Snel genoeg bleek echter dat Anzhi bepaald niet op eigen benen kan staan. Hiddinks opvolger René Meulensteen was ironisch genoeg plotseling een financiële molensteen om de nek van het toch zo kapitaalkrachtige Anzhi, en kon vorige week verplicht vertrekken. En in een zogenaamde package-deal met Dinamo Moskou deed Anzhi tot ieders verbazing gisteren de sterkhouders Yuri Zhirkov, Igor Denisov en Aleksandr Kokorin van de hand. Anzhi-President Konstantin Remchukov zou de kosten willen gaan beperken en drastisch gaan snijden in het clubbudget. Maar wanneer ook topspits Samuel Eto’o daadwerkelijk naar Chelsea vertrekt, heeft het er alle schijn van dat de leidinggevenden nog even zoveel mogelijk geld proberen te beuren, waarna de deur met een klap wordt dichtgegooid. De afgelopen 2,5 jaar biedt weinig hoop op een verantwoorde doorstart en een financieel doordacht beleid. Voetbalverhoudingen zijn verstoord, geld is verspild, topspelers zijn verpieterd en de geloofwaardigheid van het voetbalspel is weer eens aangetast. Maar het was allemaal zo ontzettend goed bedoeld….

Door: Erwin Meeks